نوروز عیدی دینی یا ملی؟

امام اینگونه شاهد بر عید دینی نبودن نوروز می آورند که اگر نوروز عیدی متعلق به همه مسلمین بود و اسلامی باید تمام مسلمانان در سراسر جهان این روز را عید می گرفتند نه چند کشور .

از مراجع معاصر استفتاء شده که برخی مدعی هستند به استناد برخی روایات که این عید علاوه بر جنبه ملی، وجهه شرعی دارد؛ از جمله به روایاتی از معلی بن خنیس استناد می شود یا روایتی از امام علی علیه السلام ذکر می شود که هر روزتان نوروز باد. آیا استدلال به این روایات تامّ است و می توان برای نوروز وجهه دینی و شرعی درست کرد؟ از جوابی که مراجع بزرگوار داده اند شرعی بودن این عید ثابت نمی شود:

 رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای حفظه الله

 سعی کنید اطلاعات تاریخی و غیر آن را از منابع معتبر که در اختیار افراد مطلع و مورد اعتماد است دریافت نمائید.

 آیت الله فاضل لنکرانی: شما مطالب مربوط به دین خود را از مرجع تقلیدتان اخذ کنید نه از مردم عوام و افرادی که بدون علم کافی سخن می گویند. کما اینکه نمی توانید به یک روایت استناد کنید در حالی که روایات دیگر هم داریم و شما صحت آن را تشخیص نمی دهید. [2]

آیت الله العظمی صافی گلپایگانی: نوروز از اعیاد اسلامی نیست هر چند در بعضی روایات دستور دعا و غیره وارد شده باشد. [3]

آیت الله العظمی مکارم شیرازی: روایت مذکور از نظر سند ضعیف است و نوروز جنبه شرعی ندارد ولی عید ملی و طبیعی است.

آیت الله العظمی بهجت(ره): در روایات برای نوروز وجهه دینی و شرعی داده نشده، فقط نوشته شده که در نوروز این جریانات اتفاق افتاده و مرحوم مجلسی دعا نقل کرده است.

آیت الله العظمی سیستانی: صحت آنها ثابت نیست. [4]

آیت الله محمد حسین آل کاشف الغطاء(ره): ما چهار گونه عید داریم: 1. اعیاد دینی مانند عید فطر و قربان. 2. اعیاد مذهبی مانند عید غدیر. 3. عید ملی که هر مملکت و کشوری برای خود روزی را عید می دانند. 4. عید تکوینی که عالم عید می گیرد نه آنکه انسان آن را جعل می کند و عید قرار می دهد.

 2. نوروز عید دینی است

هستند از علمای بزرگ که به عید نوروز وجه دینی داده اند از جمله:

آیت الله العظمی سید محمد تقی خوانساری (ره): ظاهرا عید گرفتن آن با قطع نظر از اَخبار مَن بلَغ مستحب شرعی است و کافی است در اثبات آن (خبر معلی بن خنیس) که مورد قبول نزد بزرگان اصحاب مثل شیخ طوسی و یحیی بن سعید و علامه و شهید رضوان الله علیهم می باشد. [5]

3. نوروز عید تکوینی است.

آیت الله محمد حسین آل کاشف الغطاء(ره): ما چهار گونه عید داریم:

1. اعیاد دینی مانند عید فطر و قربان

2. اعیاد مذهبی مانند عید غدیر

3. عید ملی که هر مملکت و کشوری برای خود روزی را عید می دانند.

4. عید تکوینی که عالم عید می گیرد نه آنکه انسان آن را جعل می کند و عید قرار می دهد. مانند عید نوروز که عالم خرم و خوشحال و درختها سبز شکوفا می گردند پس این عید، عید عالم است نه عید مجوس یا غیر آنها، خلاصه عیدداری در این روز نه حرام است و نه بدعت و نه مکروه و نه عید عجم و نه عید عرب. پس مستحب است طبیعة و تکوینا و اخبار شرعیه در اینجا مؤکد است نه مؤسس. [6]

امام خمینی و امام خامنه ای

با توجه به مطالب بالا دانسته می شود که مشهور علمای مخصوصا علمای حاضر عید نوروز را به عنوان یک عید دینی قبول ندارند هر چند روایاتی در باب نوروز در کتابهای حدیثی وجود دارد اما تشخیص اینکه آیا این روایات اولا از معصوم باشد یا نه؟ (یعنی آنان که روایت را نقل کرده اند در نقلش راستگو بوده اند و از خود چیزی به معصوم نسبت نداده باشند.) در این تردید دارند و راوی را مورد اعتماد نمی دانند. ثانیا بر فرض که روایت صحیح باشد و در واقع از معصوم صادر شده باشد در اینکه آیا مضمون روایت چیست هم جای بحث دارد. یعنی منظور امام چه بوده است؟ آیا امام علیه السلام در صدد تأیید عید نوروز بوده یا نه؟ ثالثا هر چند روایاتی درباره نوروز و اعمال خاص و دعاهایی وارد شده اما در روایات بر اینکه دستور به عیدگرفتن شده باشد محل تأمل است. اگر ائمه دستور می دادند که این روز را عید بگیرند در آن صورت نوروز عید دینی می شد همانند شفارش ایشان به عید گرفتن روز غدیر خم.

 سؤال دیگر اینکه بر فرض که نوروز وجهه دینی نداشته باشد آیا عید گرفتن این روزها جایز است؟

مقام معظم رهبری حفظه الله : درباره ی عید گرفتن نوروز می فرمایند: در اصل عید گرفتن اشکالی نیست اما باید از کارهای حرام احتراز شود.

آیت الله العظمی مکارم شیرازی: عید نوروز مراسم و جنبه های مثبتی دارد مانند پاک سازی منزل و صله رحم و دید و بازدید و امثال اینها که از نظر شرع مقدس اسلام خوب است ولی از مراسم خرافی مانند چهارشنبه سوری و سیزده بدر سزاوار است اجتناب شود.

آیت الله العظمی فاضل لنکرانی(ره): عید فی حد نفسه مانعی ندارد ولی انجام محرمات شرعی در هیچ حال و تحت هیچ عنوان جایز نیست و مسلمانان و مؤمنان باید از کار حرام همواره اجتناب کنند و در این گونه موارد نهی از منکر کنند. [7] 

=====

البته آنچه متداول است این است که عید نوروز از اعیاد ملی و باستانی است و بعضی جنبه های مثبتی دارد مانند پاک سازی منزل و صله رحم و دید و بازدید و امثال اینها که از نظر شرع مقدس اسلام خوب است و از مراسم خرافی باید اجتناب شود. اما در اینکه آیا عید نوروز همانند عید فطر و قربان از اعیاد اسلامی است یا نه ؟ نظرات بیان شد.

پی نوشت ها:

1. صحیفه نور، امام خمینی، ج17 ، ص  215

2. مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید، ج 5، ص 67

3 و 4. مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید، ج 5، ص 68

5. نوروز سید محمد علی میلانی، ص47

6. همان، ص44

7. مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید، ج 1، صص  159 و 160

/ 7 نظر / 44 بازدید
سعید

سلام خیلی ممنون سر زدید وبلاگ بسیار عالی دارید با اجازه لینکتون کردم

رهرو

سلام: ممنون از اینکه به وبلاگ من تشریف آوردید و ممنون از مطلب جالبتون در این پست. اما همانگونه که مولای متقیان حضرت علی علیه السلام میفرمایند: و هر روز که خدا را در آن نافرمانی نکنند؛آنروز عید است. التماس دعا[گل]

هادي

سلام وبلاگ پرباري داريد موفق باشيد

سلام با عرض خسته نباشید خدمت شما من مدیر وبلاگ(رهروان امام، سربازان رهبر )هستم از شما درخواست دارم که ضمن بازدید از این وبلاگ لینک و لوگوی وبلاگ من را در وبلاگ خود قرار دهید در صورت تمایل شما برای قرار دادن لینک و لوگو شما در وبلاگ من لطفا بعد از گذاشتن لینک و لوگو وبلاگ من در وبلاگ خود در این وبلاگ در قسمت نظرات آدرس وبلاگ خود را ثبت کنید تا من هم لینک و لوگو وبلاگ شما را در وبلاگ خود قرار دهم این هم آدرس وبلاگ من www.e-khamenei.tk

لاله سرخ

سلام با 13 روز تاخير (البته موجه) سال نوي شما هم مبارك! مطلب جالبي بود. نمي دونستم اين چيزا رو ولي نكته جالب اينجاست كه سال 1 (يك) تاريخ هجري شمسي، مطابق با سال 1 هجري قمري بوده يعني محرم اولين بار بهار بوده! اينو خودم امسال فهميدم. جالب بود برام اميدوارم سالي سرشار از موفقيت و معنويت در پيش رو داشته باشيد. به اميد ظهور هر چه سريعتر مهدي زهرا (عج)....[گل]